+90 (312) 232 33 93 / 231 70 92
·
avmehmettoprak@nasuhhukuk.com
·
Pzt - Cts 09:00-18:00
007529
Ziyaretçi Sayısı : 7529

İCRA İFLAS HUKUKUNDA HACZEDİLEMEZLİK – İSTİHKAK İDDİASI

Avukat Mehmet TOPRAK
Nasuh Hukuk

Borçlunun Tüm Malları Haczedilebilir mi?

HACZEDİLMEZLİK ŞİKÂYETİ

Kural olarak borçlunun borca yetecek tam malvarlığı ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları haczedilebilir.

Alacaklı alacağına kavuşmak amacıyla icra takibi başlattığında, nakden tahsilât sağlayamadığında borçlunun malvarlığı üzerine yönelebilir. Bu malvarlığı borçlunun menkul ve gayrimenkul tüm değerlerini ifade eder. Ancak burada kanun koyucu, bu şekilde alacaklı-borçlu husumeti sebebiyle borçlunun malvarlığı üzerindeki haczin sadece borçlunun kendisini değil ailesi, birlikte yaşadığı ve bakmakla yükümlü olduğu kişileri de etkilemesinden ötürü bazı malların haczedilemeyeceğini 2012 senesinde Kanun’da yaptığı güncellemeyle yasa maddesi haline getirmiştir. Avukat Mehmet TOPRAK

Değişiklikten önceki uygulamalarda çoğu ailenin yaşamlarını sürdürmede gereken asgari düzeydeki malvarlığı dahi elinden alınmaktayken yeni gelen düzenleme doğrultusunda kişilerin veya ailelerin haline münasip yaşamları için gerekli malvarlıkları haczedilemez kılınmıştır. Borçlunun, icra konusu borcunu ödeyebilmesi için öncelikle bir gelir elde etmesi gerekmektedir. Özellikle bedeni çalışması ile gelir elde eden borçluların mesleğini devam ettirmesi için gereken her türlü eşya da yine bu değişiklikle haczedilemeyecek eşyalar arasına girmiştir. Daha önce gazete ve haberlerde çok sık rastlanılan beyaz eşya, mobilya, yiyecek ve yakacak hacizlerinin kaldırıldığı genel olarak doğru bir bilgi olmakla birlikte haline münasip kriterinin üzerinde ve birden fazla sayıda olan bu tür eşyaların da hala haczi kabildir. Avukat Mehmet TOPRAK

Hacze itiraz ne zaman yapılır?

Haczedilmezlik şikâyetinin ileri sürülebileceği süre hakkında yasada özel bir hüküm bulunmadığından, bu konuda şikâyet süresine ilişkin genel hükümler uygulanır. Bu nedenle kural olarak haczedilmezlik iddiasının, yedi günlük şikâyet süresi içinde ileri sürülmesi gerekir. Bu durumda yedi günlük süre, haczin öğrenilmesinden itibaren işlemeye başlar. Yani, haciz borçlunun huzurunda veya borçlu adına Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebligat yapılabilecek birlikte oturan, eşi, aile fertleri, hizmetçisi huzurunda yapılmışsa (3494 sayılı yasa ile değişik İİK. mad. 103) artık kendisine ayrıca 103 davetiyesi gönderilmeyeceğinden haciz tarihinden itibaren; eğer haciz gerek borçlunun ve gerekse borçlu adına tebligatı alabilecek kişilerin yokluğunda yapılmışsa, 103 davetiyesinin tebliğinden itibaren, işlemeye başlar. 103 davetiyesi ile, yokluğunda haciz yapılan borçluya üç gün içinde haciz tutanağını incelemek için süre verildiğinden, borçlu 103 davetiyesinin kendisine tebliği üzerine, icra dairesine giderek herhangi bir beyanda bulunursa bu tarihte haczi öğrenmiş sayılır ve şikayet süresi bu tarihten itibaren işlemeye başlar. Eğer borçlu, 103 davetiyesinin kendisine tebliğinden sonra, haciz tutanağını incelemek için icra dairesine gitmezse, üç günlük sürenin bitiminde haciz tutanağını incelemiş ve haczi öğrenmiş sayılır. Bu son durumda, şikâyet süresi, üç günlük sürenin sona ermesinden itibaren işlemeye başlar. Avukat Mehmet TOPRAK

Hacze İtiraz Nereye Yapılır?

İSTİHKAK İDDİASI 

İcra İflas Hukukunda istihkak iddiası 97-99 maddelerinde düzenlenmiştir Haczedilen malın “üçüncü kişi elinde bulunması” halinde açılacak istihkak davası İİK mad. 99’da düzenlenmiştir. Alacaklının haciz istemi (İİK mad. 78) üzerine icra müdürü, takip konusu alacak için gerek borçlunun iş ve ev adresinde gerekse üçüncü kişilerin elinde bulunan malları (İİK mad. 85’e göre)haczeder ve haczedilen mallar hakkında varsa borçlunun ve üçüncü kişilerin (istihkak) iddialarını haciz tutanağına (İİK mad. 102/I) yazar. Borçlunun elinde haczettiği malları İİK mad. 88/II uyarınca icra müdürü ancak alacaklı kabul ederse (muvafakat ederse) borçluya yediemin olarak bırakabilir. Bu malların, malları elinde bulunduran ve istihkak iddiasında bulunan  üçüncü kişiye yediemin olarak bırakılması ancak haciz talebinde bulunmuş olan alacaklının muvafakati ile mümkün olabilecektir. Üçüncü kişinin elinde bulunan ve üzerinde üçüncü kişinin istihkak iddiasında bulunduğu bir malı haczeden icra müdürü, üçüncü kişinin istihkak iddiasını haciz tutanağına yazdıktan sonra, üçüncü kişi aleyhine icra mahkemesinde istihkak davası açmak üzere, alacaklıya yedi günlük bir süre verir.  (İİK mad. 99).   İcra müdürünün bu kararı üzerine, alacaklı;  haczettirdiği malı elinde bulunduran üçüncü kişinin bu iddiasını samimi bulmaz ve haczettirdiği malın üçüncü kişiye değil borçluya ait olduğu görüşünde ısrar ederse, icra mahkemesinde, üçüncü kişi aleyhine, istihkak davası açar. İİK mad. 99 hükmünün uygulanabilmesi için, malın yalnız üçüncü kişinin elinde bulunuyorken haczedilmiş olması gerekir. Örneğin; icra müdürü alacaklının talebi üzerine, borçlu tarafından mal kaçırmak amacı ile, komşusuna bırakılmış (götürülmüş) olduğu ileri sürülen, radyo, televizyon, buzdolabı, bilgisayar vb. malları komşusunun evinde (işyerinde) haczetmişse ya da borçlunun olduğu ileri sürülen işyerine haciz için gittiğinde, borçludan işyerini devraldığını belirten üçüncü bir kişi ile karşılaşır ve alacaklı bu devrin geçerli olduğunu ileri sürerek işyerindeki eşyaları haczettirirse, icra müdürünün 99. maddeye göre işlem yapması yani; bu eşyaları haczedip yediemin olarak üçüncü kişiye bırakması ve alacaklıya, üçüncü kişiye karşı istihkak davası açmak üzere süre vermesi gerekir. İcra müdürünün bu şekilde hareket etmemesi  Örneğin; istihkak davası açmak üzere alacaklıya süre vermemesi ya da haczettiği malı üçüncü kişinin elinden alması, üçüncü kişinin (süresiz) şikâyetine neden olur. Avukat Mehmet TOPRAK

Bu sebeple haczedilen mal borçlunun evinde veya işyerinde değil de üçüncü bir kişiye ait ev veya işyerindeyse ve alacaklı tarafında borçluya ait olduğu iddia edilen mallar için üçüncü kişi istihkak iddiasında bulunursa, icra müdürü bu iddiayı haciz tutanağına geçip alacaklı vekiline dava açmak için 7 günlük süre verir. Eğer haczedilen mallar borçluya ait ev veya işyerinde haczedilmiş ancak üçüncü kişi  istihkak iddiasında bulunmuşsa bu seferde icra müdürü üçüncü kişiye istihkak davası açması için 7 günlük süre verir. Avukat Mehmet TOPRAK

İcra Mahkemesi Yargılama sonucunda haczin devamına veya durdurulmasına karar verir.

Avukat Mehmet TOPRAK

   Ankara Barosu – 2019