+90 (312) 232 33 93 / 231 70 92
·
avmehmettoprak@nasuhhukuk.com
·
Pzt - Cts 09:00-18:00
007529
Ziyaretçi Sayısı : 7529

TEBLİGAT

Sözlükteki karşılığı “bildirim” olan tebligat kavramı, Arapça bir kelime olan “beleğe”kökünden türemiş, yazılı bildirim anlamına gelen tebliğ sözcüğünün çoğuludur. Bir bilgi, belge ve haberin ilgilisine bildirimi veya ulaştırılması anlamına gelir. Avukat Mehmet TOPRAK

Hukuk sisteminde, yasal süreç tebligat ile başlar. Örneğin bir icra takibinde borçlunun, alacaklı tarafından açılan takipten haberdar olabilmesi, kendisine ödeme emrinin tebliğine bağlıdır. Ya da trafik cezası cezasını tebliğ alan kişi bu cezadan haberdar olur, ödeme veya itiraz süreleri de bu tebligat ile birlikte başlar. Avukat Mehmet TOPRAK

Hukuki süreçlerin başlangıç noktası olması hasebiyle bir tebligatın hukuki sonuç doğurabilmesi için o tebligatın kanun ve tüzük hükümlerinin ön gördüğü şekilde yapılmasıyla mümkündür. Avukat Mehmet TOPRAK

Ülkemizde tebligat ile ilgili usul ve esaslar, 7021 sayılı Tebligat Kanunu ve bu kanuna dayanılarak çıkarılan Tebligat Tüzüğü ile düzenlenmiştir.

İcra İflas Hukukunda tebligat ile ilgili düzenleme 21 ve 57.maddelerde düzenlenmiştir. Diğer tüm hukuki işlemlerde olduğu gibi İcra İflas Hukukundaki işlemlerde de hukuki süreç ve hukuki sorumluluk tebligat ile başlar. Tebligat Kanunun 10.maddesine göre kural olarak tebligatın muhatabın bizzat kendisine yapılması hüküm altına alınmış ise de, ancak istisnai olarak muhatap dışında farklı kişilere de tebligat yapılabilmektedir. Tebligatın muhatabın kendisine yapılması kuralının işletilmesi durumunda, muhatabın kendisine ulaşılamaması durumunda yargılamanın sürüncemede kalacağı düşünülerek istisnai kurallar getirilerek yargılama işlemlerinin hızlandırılması hedeflenmiştir. Avukat Mehmet TOPRAK

Vekil İle Temsil Edilen Şahıslarda Tebligat Kime Yapılır? Vekil ile temsil edilen şahıs veya kurumlara tebligat vekile yapılır. Şahsa yapılan tebligatlar geçersiz olur. Birden fazla vekil ile temsil edilmesi durumunda vekillerden birine tebligat yapılması yeterlidir. Birden fazla vekile yapılan tebligatlarda, bunlardan ilkine yapılan tebligat tebliğ tarihi sayılır.

Bu kural yanında kanunlar ile bazı durumlarda (isticvap veya yemin gibi) tebligatın mutlaka asile yapılması emrediliyorsa, tebligat mümessile veya vekile değil bizzat asile yapılmalıdır. Avukat Mehmet TOPRAK

Tebligat Yapılacak Şahsın Adresinde Bulunmaması Durumunda Tebligat Nasıl Yapılır? Tebligat Kanunun 10.maddesinde kural olarak tebligat şahsın bizzat kendisine yapılır hükmüne yukarıda değindik. Avukat Mehmet TOPRAK

Mahkeme, Savcılık ve İcra İşlemlerini bir bütün olarak Yargılama işlemi olarak değerlendirdiğimizde, yargılama işlemlerinin sürüncemede kalmaması, hak kayıplarına neden olmaması, adalet duygusunun zedelenmemesi için yargılamanın hızlandırılması amacıyla Tebligat Kanunun 16.maddesi düzenlenmiştir. Bu kanun maddesi, tebligat yapılacak şahsın adresinde bulunmaması durumunda kimlere tebligat yapılabileceği düzenlenmiştir. Avukat Mehmet TOPRAK

İcra iflas hukukunda pek çok işlemin hukuki sonuç doğurabilmesi için ilgililerine tebligat yapılması zorunlu olduğundan tebligat büyük önem taşımaktadır. Kendisine tebligat yapılacak şahsın adresinde bulunmaması durumunda tebliğin kendisiyle aynı konutta oturan kişilere veya hizmetçilerden birine yapılabileceği düzenlenmiştir. Muhatap adına aynı adreste oturan kişiye tebligat yapılırken, kişinin muhatap ile aynı çatı altında oturduğu tebliğ mazbatasında belirtilmedikçe tebligat usulsüz sayılacaktır. Bu kişilere usulüne uygun yapılan tebligatlar asile yapılmış sayılacağından tebliğ tarihi aynı konutta yaşayan kişiye yapılan tebliğ günü sayılır. Muhattap ile aynı adresi paylaşan kişinin aile bireylerinden biri olması şart değildir. Önemli olan aynı çatı altında aynı daireyi paylaşması ve görünüş itibariyle on sekiz yaşını doldurmuş olması gerekmektedir Bununla beraber tebligat yapılan kişinin muhatap ile birlikte oturmadığı hususunun icra mahkemesinde her türlü delille ispat edilebileceği ve bu hususun kanıtlanması halinde tebligatın usulsüz sayılacağı da Yargıtay Kararları ile sabittir . . Bahsedilen tüm bu hususların tebligat memur tarafından tebligat zarfına yazılması gerekmektedir. Eksik yazılması tebligatın geçersiz olmasına neden olur. Konuyla ilgili Yargıtay Kararını sizinle paylaşmak isterim. Avukat Mehmet TOPRAK

“………….Borçlunun, aleyhinde yapılan genel haciz yolu ile ilamsız icra takibinde kendisine tebliğ edilen ödeme emri tebligatının usulsüz olduğunu, tebligattan 21.11.2011 tarihinde haberdar olduğunu ileri sürerek icra mahkemesine usulsüz tebligatın iptali istemi ile başvurduğu, mahkemece şikayetin kabulü ile ödeme emri tebliğine ilişkin işlemin iptaline ve yeniden tebliğine karar verildiği görülmektedir.

7201 Sayılı Tebligat Kanunu`nun 22. maddesinde; “Muhatap yerine kendisine tebliğ yapılacak kimsenin görünüşüne nazaran onsekiz yaşından aşağı olmaması ve bariz bir surette ehliyetsiz bulunmaması lazımdır” hükmüne yer verilmiştir. Aynı kanunun 23.maddesinin 5 nolu bendi ile Tebligat Kanunu Yönetmeliğinin 35. maddesinin `d` bendi uyarınca bu hususun tebligat mazbatasına şerh edilmesi gerektiği belirtilmiştir.

7201 Sayılı Tebligat Kanunu`nun 32.maddesi gereğince, tebliğ usulüne aykırı yapılmış olsa bile, muhatabı tebliğ işleminden haberdar olmuş ise geçerli sayılır. Muhatabın beyan ettiği öğrenme tarihi tebliğ tarihi olarak kabul edilir. Şikayet dilekçesinde öğrenme tarihinin belirtilmemiş olması halinde ise, en geç şikayet tarihinde tebliğden haberdar olduğunun kabulü gerekir. Öğrenme tarihinin aksi ise ancak, yazılı belgeyle ispatlanabilir ve bu konuda tanık dinlenerek sonuca gidilemez(Hukuk Genel Kurulunun 12.02.1969 tarih ve 1967/172-107 sayılı kararı). Ayrıca tebliğ işleminin usulsüzlüğü iddiası da her türlü delille kanıtlanabilir(HGK. nun 2003/12-600 E. – 2003/606 K.).

7201 Sayılı Tebligat Kanunu`nun 16.maddesine göre; “Kendisine tebligat yapılacak şahıs, adresinde bulunmazsa tebliğ, aynı konutta oturan kimselere veya hizmetçilerden birine yapılır.” 4829 Sayılı Kanun ile yapılan değişiklikle Tebligat Kanunu`nun 16.maddesinde yer alan “birlikte oturan ailesi efradı” ibaresi, “aynı konutta oturan kişiler” şeklinde değiştirildiğinden, muhatap adına kendilerine tebligat yapılacak aynı konutta oturan kişiler, aile fertleri, yakın ve uzak akrabalar veya hizmetçilerden biri olabileceği gibi, bu kimseler dışında kalan ancak muhatapla birlikte oturan diğer kimseler de olabilir. Muhatapla birlikte oturma şartının gerçekleşmiş sayılabilmesi için muhatapla aynı çatı altında oturmak yetmeyip, aynı daireyi paylaşmış olmak gerekir.

Somut olaya bakıldığında, borçluya ödeme emrinin “adreste birlikte oturan yeğeni J. Ö imzasına” tebliğ edildiği anlaşılmaktadır. Yukarıda yasal dayanağı açıklandığı üzere, posta görevlisince muhatap yerine kendisine tebliğ yapılacak kimsenin görünüşüne nazaran onsekiz yaşından aşağı olmadığı ve ehliyetli olduğu hususu tebligat mazbatasına şerh düşülmediğinden tebligat usulsüz olup, mahkemece, borçlunun getirtilen nüfus aile kayıt tablosuna göre J. Ö. isminde bir yeğeni olmadığı gerekçesi ile tebligatın usulsüz kabul edilmesi isabetsiz olsa da, sonuçta tebligat usulsüz kabul edildiğinden, bu husus bozma nedeni sayılmamıştır. Ancak mahkemece yukarıda yapılan açıklamalar ve ilkeler doğrultusunda tebligatın usulsüzlüğünün belirlenmesi halinde 7201 Sayılı Tebligat Kanunu`nun 32. maddesi uyarınca tebliğ tarihinin düzeltilmesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

Öte yandan borçlunun icra mahkemesine yaptığı başvuru, nitelik olarak İ.İ.K.nun 16. maddesinde düzenlenen şikâyet niteliğinde olup, şikayetin kabulü halinde alacaklının tazminatla mahkum edilmesi yönünde yasal bir düzenleme olmadığı halde, mahkemece işin esasına girilmediği gerekçesi ile karşı tarafın icra inkar tazminatına mahkum edilmesine yer olmadığına karar verilmesi yerinde olmadığı gibi, HMK’nun 297. maddesinin (1). fıkrası gereği hükümde “Türk Milleti Adına” ibaresi ile “gerekçeli kararın yazıldığı tarihin” yer alması zorunlu olup, kanunun bu emredici hükmüne aykırı davranılması da doğru bulunmamıştır.

SONUÇ :Alacaklının temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK.`nun 366. ve HUMK.`nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 25/09/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi. (T.C YARGITAY 12.Hukuk Dairesi, 2012/10012, 2012/28020)”

Hükmi şahısların memur ve müstahdemlerine tebligat Nasıl Yapılır ? Belli bir yerde devamlı olarak meslek veya sanatı icra edenler, o yerde bulunmadıkları takdirde, tebligat aynı yerde daimi memur ya da müstahdemlerden birine yapılabilmektedir. Aynı doğrultuda meslek veya sanatı evinde icra edenler de o yerde bulunmadıkları takdirde, o yerde daimi memur ya da müstahdemlerden birine, bu kişilerin de bulunmaması halinde aynı konutta oturan kişilere veya hizmetçilerden birine tebligat yapılabilecektir. Avukat Mehmet TOPRAK

İflas halinde tebligat, iflas masası memuruna, resmi tasfiyede ise tasfiye memurlarına yapılmalıdır. Avukat Mehmet TOPRAK

Taksim edilmiş tereke hakkında tebligat, tereke temsilcisi atanmış ise ona, atanmamış ise mirasçılara yapılmaktadır. Avukat Mehmet TOPRAK

Askeri Şahıslara Tebligat Nasıl Yapılır? Erat(er, onbaşı, çavuş) dışındaki askeri şahıslara yapılacak tebligatlar bizzat kişilere yapılmalıdır. Bu durumlarda nöbetçi amir veya nöbetçi subay tarafından muhatap derhal bulunmalıdır. Muhatabın derhal bulunmaması veya tebliğden imtina etmesi durumunda tebliğin muhatap yerine istisnaen nöbetçi amire veya nöbetçi subaya yapılabilmesi kabul edilmiştir. Avukat Mehmet TOPRAK

Sefer halinde olan birlik veya müesseseye mensup askeri şahıslara tebligat, bağlı oldukları Kara, Deniz veya Hava Kuvvetleri Komutanlığı vasıtası ile yapılmaktadır. Avukat Mehmet TOPRAK

Otel, Hastane, Fabrika ve Okul gibi yerlerde Tebligat Nasıl Yapılır? Tebliğ yapılacak şahıs otel, hastane, fabrika ve mektep gibi içine serbestçe girilemeyen veya aranan kişinin kolayca bulunması mümkün olmayan bir yerde ise de kural tebligatın bizzat şahsa yapılmasıdır. Böyle bir durumda o yeri idare eden kişi tarafından muhatap derhal bulundurulamaz veya bulunan muhatap tebliğden imtina ederse ancak o zaman muhatap yerine o yeri idare eden veya muhatabın bulunduğu kısım amirine tebligat yapılabilecektir. Avukat Mehmet TOPRAK

Tutuklu ve Hükümlülere Tebligat Nasıl Yapılır? Tebligat Kanunun 19.maddesinde “Tutuklu ve mahkûmlara tebligat, bunların bulundukları müessese müdürü veya memuru vasıtası ile yapılmaktadır.” Denilmektedir. Avukat Mehmet TOPRAK Türk Medeni Kanunun 407. ve devamı maddeleri gereği bir yıl ve daha fazla hürriyeti bağlayıcı bir cezaya mahkûm olan her ergine vasi tayini gerektiğinden, hükümlülük süresi bir yıl veya daha fazla ise, anılan kişiye vasi tayin edilip edilmediği, edilmişse tebligatın vasisine usulüne uygun olarak yapılması temin edilmelidir. Avukat Mehmet TOPRAK

Temsilciye Tebligat Nasıl Yapılır? Borçlu kendisine yasal temsilci ataması gereken kimselerden ise ve henüz yasal temsilci atanmamış ise, icra memuru kısa zamanda temsilci atanmasını, ait olduğu makamdan sulh hukuk mahkemesinden- istemelidir. Şayet tebligat yasal temsilciye yapılmaz ise tebligat şikâyet yoluna başvurulması sonucunda iptal edilebilir. Vesayet altındaki kişiler ancak sulh mahkemesi izniyle bir meslek ya da sanatla meşgul olabileceklerinden, bu meslek veya sanatlarına ilişkin faaliyetlerinden doğan borçlar için yapılan takiplerde tebligatın kendilerine yapılması gerekecektir. Avukat Mehmet TOPRAK

Kimlere Tebligat Yapılmaz? Görünüş itibariyle 18 yaşından aşağı olan kişiye ve Akıl hastalığı, akıl zayıflığı veya diğer bir hastalık sağırlık, körlük ve dilsizlik gibi sebeplerden biri ile kendisiyle anlaşma imkânı olmayan kimse ehliyetsiz sayılmaktadır. Avukat Mehmet TOPRAK

Tebligat alacak kişinin hasım olması, tebliğ imkânsızlığı ve tebligatı almaktan kaçınma hallerinde tebligat yapılamamış sayılmaktadır. Avukat Mehmet TOPRAK

Muhatabın Muvakketen Adresinde Bulunmaması Durumunda Tebligat Nasıl Yapılır? Kendisine tebligat yapılacak kişinin adresinden geçici olarak ayrıldığı öğrenilirse, Tebligat Kanunun 20.maddesi uygulanacaktır. Avukat Mehmet TOPRAK

Muhatabın adresten geçici olarak ayrıldığı, tebligat kanun 13,14,16,17 ve 18.maddelerinde sayılan ve yukarıda da zikredilen kişilerce beyan edilmesi halinde, tebligat mazbatasına bu açıklama yazılarak beyanda bulunanın adı ve soyadı yazılır ve tebligat beyanda bulunana verilir. Beyanda bulunan bu kişiler tebliğ evrakını almak zorundadır. Muhatabın adresten muvakaten (geçici) bir yere gittiğini beyan eden kişi tebligatı almaktan ve mazbatayı imzalamaktan imtina ederse, bu durumda Tebligat Kanunun 21.maddesi uygulanır. Bu maddeye göre, kanunun saydığı tebliğe ehil kişiye verildiği tarihte veya ihbarname kapıya yapıştırılmışsa bu tarihten itibaren on beş gün sonra tebligat yapılmış sayılmaktadır. Avukat Mehmet TOPRAK

Tüzel kişilere ve ticarethanelere tebligat salahiyetli mümessillerine bunlar birden fazla ise yalnız birine yapılır. Avukat Mehmet TOPRAK

Tebliğ İmkansızlığı ve Tebellüğden İmtina Durumunda Ne Yapılır? Tebligat Kanunun 21.Maddesine göre kendisine tebligat yapılacak kimse veya yukarıdaki maddeler mucibince tebligat yapılabilecek kimselerden hiçbiri gösterilen adreste bulunmaz veya tebellüğden imtina ederse, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza mukabilinde teslim eder ve teslim alanın adresini içeren ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırmakla beraber, adreste bulunmama halinde tebliğ olunacak şahsa durumun haber verilmesini de mümkün oldukça en yakın komşularından birine, varsa yönetici veya kapıcıya da bildirilir. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır. Avukat Mehmet TOPRAK

Adres Kayıt Sistemi (Mernis) adresinde Bulunmaya Kişiye Nasıl Tebligat Yapılır? Gösterilen adres kişinin adres kayıt sistemindeki mernis adresi olması durumunda,, kişi adreste hiç oturmamış veya o adresten sürekli olarak ayrılmış olsa dahi, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza karşılığında teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırır. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır. Muhtar, ihtiyar heyeti azaları, zabıta amir ve memurları yukarıdaki fıkralar uyarınca kendilerine teslim edilen evrakı kabule mecburdurlar. Avukat Mehmet TOPRAK

Bu nedenle mernis adresi önem arz etmektedir. Adres değişikliğinin nüfus kayıt sistemine işletilmemesi durumunda, haberdar olmadığı birçok tebligatın yasal itiraz süresini geçmesi ve hukuki sorumluluk altına girmesi kaçınılmaz olmaktadır. Örneğin, adresinizi değiştirdiniz fakat nüfus müdürlüğünün adres kayıt sistemine işletmediniz siz başka adreste otururken adınıza, adres kayıt sistemindeki eski adresine gönderilen 7 gün itiraz süresi olan ödeme emrini görmediniz ve üzeriden 7 gün geçti bu durumda takip kesinleşmiş ve borç yükümlülüğü altına girmiş oluyorsunuz. Avukat Mehmet TOPRAK

Adreste Bulunmayan Tüzel Kişiliklere Tebligat Nasıl Yapılır? Tebligat Kanunu’nun 35/4. maddesi gereğince, adresini değiştiren tüzel kişi yeni adresini bildirmemesi ve tüzel kişi muhatabın bilinen adresine çıkarılan tebligatın, tebliğ edilmeden iade olunması halinde resmi kayıtlardaki adresi esas alınır ve bu madde hükümleri uygulanır. Muhatabın ticaret sicildeki adresine bu madde hükümlerine göre tebliğ edilir. Muhatap tüzel kişinin ticaret sicildeki kayıtlı adresine gönderilen tebligatlar usulüne uygun yapılmış sayılır. Avukat Mehmet TOPRAK

İlanen Tebligat Nasıl Yapılır? Tebligat Kanunu’nun 28. vd. maddelerinde düzenlenen ilanen tebligat, bir kişiye tebliğ yapılabilmesi için “son çare” niteliğinde bir düzenlemedir. Tebligat Kanunu’nun 28. maddesinden yola çıkarak, ilanen tebligat yapılabilmesi için; -Muhatabın kimliğinin bilinmesi, -Muhatabın adresinin bilinmemesi -İlgili resmi kurumlarca adres araştırmasının yapılmış olması gerekmektedir.

İlanın nasıl yapılacağı, Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik’in 49. maddesinde şöyle düzenlenmiştir:

MADDE 49 (1) İlanen tebliğ, 48 inci madde gereğince ilgili mercinin sebebini göstermek suretiyle vereceği karar üzerine aşağıdaki şekilde yapılır: a) İlan, kendisine tebliğ yapılacak kişinin en güvenilir bir şekilde öğrenmesini sağlayabilecek ve varsa tebliği çıkaran mercinin bulunduğu yerde yayımlanan bir gazetede ve elektronik ortamda Basın İlan Kurumu vasıtasıyla yapılır. Muhatabın en güvenilir bir şekilde öğrenmesini sağlayabileceği umulan gazete, tebliği çıkaran merciin bulunduğu yerde yayımlanan bir gazete ise, ayrıca bir diğer gazete ile ilan yapılmaz. b) Tebliğ olunacak evrak ve ilan sureti bir ay süreyle tebliği çıkaran mercide herkesin kolayca görebileceği bir yere asılır. c) Merci, gerekirse, ikinci defa ilan yapılmasına karar verebilir. İkinci ilan da (a) ve (b) bendi hükümlerine göre yapılır. İki ilan arasındaki süre bir haftadan az olamaz. İkinci ilan, gerekiyorsa yabancı ülke gazeteleriyle de yaptırılabilir.

Memur Vasıtasıyla Tebligat Nasıl Yapılır? Diğer kanunlarda özel hüküm bulunması halinde veya gecikmesinde zarar oluşacağı işlerde veya aynı yerde bulunan Tebligat Kanunun 1. maddede yazılı daire ve müesseseler arasında veya bu daire ve müesseselerde bulunan şahıslara yapılacak tebligat, kendi memurları veya mahalli mülkiye amirinin emriyle zabıta vasıtasıyla yaptırılır. Zor kullanılmasını gerektiren veya hazırlık tahkikatına taallük eden vazifelerini zabıta tarafından yapılacağına dair olan hükümlerle bu kanunun ikinci babında yazılı hususi hükümler. Avukat Mehmet TOPRAK

Avukat Mehmet TOPRAK Ankara Barosu-2020

Leave a Reply